Waternet - Mijdrecht

Polder Groot Mijdrecht is een diepe droogmakerij ten westen van de Vinkeveense Plassen (prov. Utrecht). De polder kent een aantal waterproblemen. Deze problemen betreffen de zoute kwel, bodemstabiliteit (o.a. wellen), bodemdaling en het tekort aan waterbergend vermogen.

De provincie Utrecht is, samen met Waternet, in het gebied van Groot Mijdrecht al enige jaren bezig een verkenning uit te voeren naar de toekomst van deze droogmakerij. In het kader van deze verkenning zijn een aantal strategieën opgesteld en uitgewerkt. Voor de vergelijking van de strategieën is onder meer een grondwatermodel opgesteld waarmee effecten van de strategieën op het grondwatersysteem van Polder Groot Mijdrecht en omgeving inzichtelijk zijn gemaakt. In 2007 is besloten een onafhankelijke commissie in te stellen ("commissie Remkes") om de juistheid en de volledigheid van de tot dan toe verrichte studies te onderzoeken. Een van de lacunes die de Commissie Remkes heeft geconstateerd betreft het tot nu toe verrichte grondwateronderzoek. De Commissie geeft als aanbevelingen o.a.

• Opstellen van betere grondwatermodellen die beter aansluiten bij de praktijk (wellen) en die ook rekening houden met de dichtheidsverschillen van zoet en brak water.
• Nader onderzoek van de (lokalisering van) wellen in relatie tot stabiliteit van de bodem.

Plaatsing van de meetstuw. Goed zichtbaar zijn de verschillende sgementen waardoor verschillende peilen kunnen worden ingesteld.

Veldonderzoek
Veldonderzoek voor het verkrijgen van meer inzicht en kennis omtrent het verloop van de dichtheid en zoutgehalte van het grondwater en invloed van wellen op het watersysteem in Mijdrecht. Met als doel onderbouwing en verbetering van het grondwatermodel. Het veldonderzoek omvatte de volgende deelonderzoeken:

• Het verloop van dichtheid en zoutgehalte van het grondwater met de diepte
• Locaties van wellen
• Aard en grootte van de (k)welstromen (regionaal en lokaal)
• De freatische grondwaterstanden en stijghoogten in en onder de deklaag
  

Ten behoeve van het derde punt is een veldproef uitgevoerd. Hierbij is in een perceelsloot met aantoonbare wellen een schot geplaatst waarin een v-notch is gemonteerd. Hiermee is het mogelijk directe metingen van de afvoer als gevolg van de kwelflux in de perceelsloot te kunnen meten. Directe metingen van de afvoer in een watergang geven inzicht in de werking van wellen. Het geeft informatie over de kwelfluxen in de tijd en daarnaast de invloed van een variatie in polderpeil op de kwelflux. De belangrijkste doelstellingen zijn het vaststellen of de stroming door wellen zich al dan niet lineair gedraagt en verder een schatting te maken van de slootbodemweerstand voor het grondwatermodel.

Uit de voorlopige resultaten van de proef blijkt dat het debiet uit de wellen zich lineair gedraagt. Verder is uit de meetproef een weerstandswaarde afgeleid van 1.66 dagen hetgeen goed overeenkomt met de waarde die bij de calibratie van het grondwatermodel werd gevonden (1.29 dagen).

Modelonderzoek
Binnen het modelonderzoek (uitgevoerd samen met Royal Haskoning en Deltares) is een wellenregel ontwikkeld waarmee voorspeld kan worden waar wellen zullen optreden in een polder. Het plaatje hieronder geeft het resultaat hiervan.

Gecombineerde kaart van Mijdrecht Noord met chloridegehaltes oppervlaktewater, diepteligging 5000 mg Cl-/l en waterlopen met en zonder wellen berekend volgens de wellenregel. De locaties 1 -4 geven locaties weer waar een laag chloridegehalte is gemeten in een gebied waar het grondwater onder de deklaag zout is. Deze gebieden komen overeen met gebieden waar volgens de wellenregel geen wellen zijn berekend. Dit zijn tevens gebieden waar oude stroomgeulen worden aangetroffen. Locatie 5 is een hoofdwatergang waar het water sterk is verdund door de hoge zoete kwelafvoer uit de randzone van de Vinkeveense Plassen.

Verder onderzoek
De voorlopige uitkomsten van de veldproef heeft ons doen besluiten de proef voort te zetten. Dit om meer meetpunten te krijgen en om meer te weten te komen over de werking van wellen in Mijdrecht.